Aklı Oyuna Getirmek (Four Four Two-Performans Yazısı)

İNDA Danışmanlık Merkezi’nden performans psikoloğu Ersin Bayramkaya, zihinsel gücün en az, taktik ve fiziksel güç kadar önemli olduğunu söylüyor ve sizin için öneriler sıralıyor.

Four Four Two dergisi Mayıs 2012 sayısında yayınlanan yazının tamamını aşağıdaki başlığa tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Aklı Oyuna Getirmek

NOT: Yazının daha uzun versiyonunu aşağıda bulabilirsiniz.

 

“Pas atılan top daha ayağıma değmeden, ben onu filelerin içinde görürdüm. Dolayısıyla daha gol olmadan, ben golü atmış olma çoşkusuyla vururdum topa. Ve kaçınılmaz olarak gol olurdu!”

Cevat Prekazi

Günümüzde futbol artık yalnızca tekniğin, taktiğin ve fiziksel gücün ortaya konulduğu bir arena değil futbolcuların ve antrenörlerin zihinsel güçlerinin kritik rol oynadığı bir akıl oyunudur.

Zihinsel Güç Nedir? Zihinsel güç doğal olarak var olan veya geliştirilebilen psikolojik bir üstünlüktür. Öyle ki sahada bir futbolcudan beklenenleri daha odaklı, kendinden daha emin, daha kararlı, daha dayanıklı ve baskı altındayken bile yetenek ve güçleri üzerinde daha kontrol sahibi olarak ortaya koymasını ve daha maç başlamamışken bile zihinsel bir galibiyeti kutlamasını sağlar. Zihinsel olarak güçlü olan futbolcu oyuna kazanan olarak başlar.

Zihinsel Gücü Geliştirmek için Zihinsel Antrenman: Zihinsel beceri antrenmanı, “zihinsel gücü geliştirmek, dolayısıyla bütünsel bir performans ortaya koymak ve yapılan etkinlikten daha fazla doyum sağlamak için zihinsel becerilerin sistemli ve devamlı bir şekilde uygulanmasıdır”. Bu antrenmanda sıklıkla kullanılan ve etkili olduğu ispatlanan zihinsel becerilerden bazıları; zihinde canlandırma becerisi, uyarılmayı/kaygıyı kontrol etme becerisi, dikkati kontrol etme, odaklanabilme becerisi, kendinle konuşmayı kontrol etme, olumlu düşünebilme becerisi, hedef belirleme becerisi ve rutin davranışlar oluşturma becerisidir.

“Gerçek bir şampiyon hiç kimse onu izlemezken bile terden sırılsıklam koşmaktan neredeyse tükenme noktasına gelen futbolcudur.”

Anson Dorrance

En Etkili Zihinsel Beceriler:

Vizyon Oluşturmak, Hedefler Belirlemek: Kişisel vizyonumuz kendimizi görmeyi arzu ettiğimiz yere dair kendimize anlattığımız hikayemizdir. Bu gelecek resmi, hem bugünkü potansiyelimizi hem de amaçlarımızı barındırır. Tutkuyla sahiplendiğimiz bu resim bize yön ve odak sağlar.

Kişisel vizyonumuzdan yola çıkarak etkili performans için kısa, orta ve uzun vadeli hedefler belirlemek ve süreci takip ediyor olmak önemlidir. Hedef belirlemek dikkatimizi ve enerjimizi etkili bir şekilde kullanmamızı ve karşılaşmalarda daha başarılı olmamızı sağlar. Hedeflerimiz belirli, gözlenebilen, ölçülebilen, kaydedilebilir, olumlu, zaman tanımlı ve ulaşılabilir zorlukta olmalıdır.

Kendinle İç Konuşmayı Kontrol Etmek: Kendinle konuşma, zihinsel olarak olumlu ve gerçekçi olmayı, sakin kalmayı sağlayan aynı zamanda odaklanmayı taze tutan bir tekniktir. Her sporcu kendi kendine konuşur. Zor olan bu iç konuşmayı performansımızı olumlu etkileyecek bir şekilde kullanabilmektir. Çünkü iç konuşmalar yaşamın akışı içinde pek çok tepkimizi (duygularımızı, davranışımızı) belirler. Bu noktada performansımızla ilgili kendimize olumlu, motive edici cümleler kurmamız performansımızı olumlu yönde destekler.

Kaygıyı Kontrol Etmek: Kaygı, aslında performansa hazırlanmak için motive olmamızı sağlayan ve karşılaşma esnasında başarılı olmak için bizi destekleyen bir ‘DUYGU’dur. Ancak yaşanan bu duygu bazen belirli seviyelerin üzerine çıkarak futbolcuyu rahatsız etmeye ve performansını olumsuz yönde etkilemeye başlar. Kısaca bu noktada zihinsel bir blok haline gelmektedir. Yüksek kaygıyı azaltmada rahatlama teknikleri arasında en çok kullanılanlar, nefes egzersizi ve aşamalı kas gevşetmedir. Bu teknikleri kullanarak rahatlamış bir zihne ve bedene sahip olabiliriz.

“Maçtan önce basın toplantısına giderken benim zihnimde maç çoktan başlamış olur”.

Jose Mourinho

Zihinde Canlandırma: Zihinde canlandırma, görselleştirme ya da zihinsel prova olarak da bilinmektedir. Bütün duyu organlarımızı (görme, hissetme, duyma, tat alma, koklama) kullanarak belirli bir antrenmanın zihninizde provasını yapmak anlamına gelmektedir. Zihinsel canlandırmada tüm duyuları harekete geçirecek şekilde oluşturduğumuz resimler aracılığıyla o ana odaklanır ve zihnimizdeki performansı bedenimizin neredeyse hiç çaba sarf etmeden sergilemesine imkan sağlarız.

Dikkati Kontrol Etmek: “Dikkat ve konsantrasyon” üstün performans ve başarı için oldukça önemli kavramlardır. Dikkat, bir hedefe yönelik bilinçli ve yoğun algı olarak tanımlanır. Konsantrasyon ise ilgili çevresel uyaranlar üzerinde odaklanmayı sürdürme yeteneğidir. Bu iki kavram etkili performansın gerçekleşmesinde anahtar rolü oynamaktadır. Bu noktada futbolcuların hem antrenman hem de maç esnasında dikkatlerini kontrol etme becerilerine sahip olmaları önemlidir.

Rutin Davranışlar Oluşturmak ve Çapalama: Rutin davranışlar, performans sergileyen kişinin düşüncelerinin, duygularının ve performans-öncesi davranışlarının tutarlılığını arttırır. Bu etkisinden dolayı, rutinler daha tutarlı performans davranışının da oluşmasını sağlarlar. Bu da daha iyi sonuçlar demektir.

Çapalama dediğimiz aslında beklenen bir tepkiyi doğuracak basit bir tetikleyendir. Bir el hareketi, tek bir kelime ya da herhangibir hatırlatıcı zihnimizde defalarca oynattığımız bir başarı sahnesini tek bir hamle ile içinde bulunduğumuz ana taşıyabilir.

Öfkeyi Kontrol Etmek: Öfke, futbolcuların zaman zaman yaşadığı, uygun ifade edildiğinde olumlu sonuçlar doğuran normal ve sağlıklı bir duygudur. Engellenme, istenmeyen sonuçlar ve karşılanmayan beklentiler öfkeyi ortaya çıkaran ve arttıran nedenlerin başında gelmektedir. Bu durum sporcunun hedeflerinden uzaklaşmasına, olayların gidişatını yönlendirememesine neden olmaktadır. Normal bir duygu olan öfkenin bu olumsuz sonuçlara sebep olmaması için, öfke duygusunun tanınması, kabul edilmesi ve işlevsel bir biçimde ifade edilebilmesi gerekmektedir.

Tüm bu zihinsel becerilerin hem antrenman hem de maçlardan önce, esnasında ve sonrasında uygulanması performansın arttırılması açısından çok önemlidir. Bu çalışmalar bireysel ve takım olarak hatta antrenörlerin de katıldığı bir yapı içerisinde gerçekleştirildiğinde sürdürülebilir başarı kaçınılmaz olacaktır!

“En iyi takım olmak için hem bedenini hem de zihnini kullanmak zorundasın. Takım arkadaşlarının en güçlü yanlarına güven, adımlarını akıllıca seç, o zaman mutlaka kazanırsın. Unutmamak
gerekir ki sadece takımlar kazanır.”

Jose Mourinho


Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: